|
|||||||||||||
|
> Những nét lớn về Dự
án Tự Điển Những nét lớn về Dự án Tự Điển Hội Bảo tồn Di sản chữ Nôm (Vietnamese Nôm Preservation Foundation - VNPF) mong tìm nguồn tài trợ để xuất bản bộ tự điển Nôm/Quốc ngữ đầu tiên đúng với danh nghĩa của nó. Chữ Nôm, phương tiện diễn đạt tư duy Việt Nam qua nhiều thế kỷ, đang có nguy cơ tiêu vong. Cho tới nay, chưa có ấn bản Nôm nào ngoài các văn bản chép tay, in bằng mộc bản hay sao chụp, mặc dầu chữ Nôm đã là công cụ truyền đạt cả một di sản văn học, y học, tôn giáo, âm nhạc, triết lý, sinh hoạt triều đình và văn kiện hành chánh trên 1000 năm. Thế hệ cuối cùng dùng chữ Nôm dần dà mất đi. Hiện nay chỉ còn khoảng 30 người trên toàn thế giới đọc đuợc chữ Nôm, trên tổng số 80 triệu người Việt Nam. Trên 90% thư tịch Nôm chưa bao giờ được phiên sang Quốc ngữ. Nói cách khác, người Việt Nam hiện nay không đến được với toàn vẹn nền văn hoá lâu đời của mình, tuy rằng đó là điều mong muốn của nhiều nguời trẻ trong và ngoài nước. Những kiến thức Hội VNPF có được, qua sự hỗ trợ kỹ thuật của thành viên Ban giám đốc Hội cho công trình lịch sử in ấn chữ Nôm (Spring Essence: The Poetry of Hồ Xuân Hương - Copper Canyon Press, 2000), cho phép lần đầu tiên in một bộ tự điển chữ Nôm. Chúng tôi đã chọn bốn bộ tự điển (mỗi bộ triển khai một góc độ nghiên cứu riêng) hầu xuất bản dưới dạng ấn phẩm hoặc điện tử. Xuất bản cả bốn bộ sẽ cần khoảng 100 000 USD. Bộ đầu tiên – nhằm giải quyết quyết các vấn đề kỹ thuật điện tử cho các bộ khác - đòi hỏi một ngân sách khoảng 40 000 USD.
Bộ tự điển chúng tôi chọn để xuất bản trước tiên là quyển Giúp Đọc Nôm và Hán Việt của Linh mục Anthony Trần văn Kiệm. Linh mục Kiệm là một học giả năm nay 82 tuổi, đã về hưu và sống tại tiểu bang Texas (Hoa Kỳ).* Tác phẩm của ông đã hoàn chỉnh sau 20 năm nghiên cứu. Chúng tôi dự trù xuất bản quyển này dưới dạng cả sách lẫn CD-ROM. Quy trình in bộ tự điển này sẽ là chuẩn cho các ấn phẩm Nôm sau này. Công việc này sẽ được thực hiện với sự tham gia và chỉ đạo của các nhà ngôn ngữ học, chuyên gia tin học và toán học gia có uy tín tại Việt Nam, Âu Châu và Hoa Kỳ. Mỗi mục từ sẽ đuợc kiểm chứng để đảm bảo tính chính xác và sẽ kèm theo một mã số Unicode cho phép hiển thị chữ Nôm trên các máy tính khắp thế giới. Một khi chữ Nôm đã có thể đuợc trao đổi qua máy tính, toàn bộ các thư tịch Nôm trong các thư viện thế giới sẽ có thể đuợc nhận diện và kiểm kê. Sau khi xuất bản bộ tự điển của Linh mục Kiệm, chúng tôi dự tính tiếp tục xuất bản các từ điển và văn bản Nôm quan trọng khác. Chưa có cơ quan nào, ở Việt Nam hay nước khác, thuộc lãnh vực nghiên cứu hay lãnh vực khác, đã bắt tay vào mảng công việc này vì lý do rất đơn giản là chưa nơi nào hội đủ các kiến thức kỹ thuật cần thiết. Hội VNPF, ra đời qua sự dấn thân của một nhóm chuyên gia tình nguyện trên ba lục địa, là tổ chức được trang bị để làm công trình này. Tất cả các dự án của chúng tôi - đầu tiên là các tự điển - đều liên quan đến việc bảo tồn các tác phẩm Nôm, và qua đó góp phần làm hiểu rõ hơn tiếng nói và văn hoá Việt Nam. Tầm quan trọng của dự án tự điển thật rõ ràng. Qua đấy lần đầu tiên sẽ có một công cụ chính xác không những cho các học giả mà còn cho phép bất cứ ai đọc đuợc chữ Quốc ngữ tiếp cận và học chữ Nôm. Xuất bản bộ tự điển của Linh mục Kiệm sẽ là bước đầu mở ra cho chúng ta kho tàng văn học tích luỹ từ nhiều thế kỷ của Việt Nam, bị mai một vì chiến tranh. Ngoài việc xây dựng các công cụ nghiên cứu cho việc tìm hiểu di sản văn học Việt Nam viết bằng chữ Nôm, Hội VNPF còn dành một số học bổng cho các sinh viên đặc biệt quan tâm về Nôm. Cho đến nay, chúng tôi đã tài trợ hai sinh viên cấp tiến sĩ dùng chữ Nôm trong các công trình nghiên cứu, và một sinh viên trẻ, người Mỹ gốc Việt, thông thạo tiếng Hán cổ và tiếng Hy Lạp cổ, học chữ Nôm. Chúng tôi cũng dự tính tài trợ những người trẻ ở Việt Nam mong muốn nghiên cứu về gia tài văn hoá của dân tộc. Trong từng trường hợp, chúng tôi thu xếp và giới thiệu sinh viên với một học giả Nôm tại Việt Nam. Mỗi học bổng trung bình là 1 200 USD cho sinh viên từ nước ngoài, và khoảng 600 USD cho sinh viên tại Việt Nam. Số tiền này có thể gồm chi phí di chuyển và ăn ở, nhưng chủ yếu là để trả thù lao cho thầy dạy chữ Nôm. Chương trình học bổng có lợi ích nhiều mặt: tăng cường sự hiểu biết và quan tâm về 1000 năm di sản đồ sộ các thư tịch viết bằng chữ Nôm, và tăng số người am hiểu về truyền thống Nôm trong thi ca, y học, hành chánh, xã hội, văn học, triết lý, chính trị, lịch sử và tôn giáo. Đồng thời góp phần hỗ trợ tài chánh cho các học giả tại Việt Nam là những người truyền đạt di sản này. Hội VNPF tin rằng tương lai của Việt Nam gắn liền, ít ra là trong một chừng mực nào đó, với ý thức về quá khứ, và quá khứ văn học chứa đựng trong chữ Nôm là một phần phong phú trong giòng chảy tiếp nối của văn hoá Việt Nam. Nhờ lòng hảo tâm cao quý của Bà Thu Lê và Ông Phùng Liên Đoàn,
một nhà vật lý nguyên tử đã và đang tài trợ cho nhiều dự án nhân
đạo tại Việt Nam, Hội Bảo tồn Di sản chữ Nôm có thể tiếp tục cấp
học bổng 100 đô-la một người cho các sinh viên và học sinh tại Hà
Nội, Huế và Thành phố Hồ Chí Minh. Học bổng David Lane Gitelson
|
|||||||||||||
*
Mọi góp ý về nội dung hay vấn đề kỹ thuật xin gửi về tech@nomfoundation.org. Copyright©2002 Vietnamese Nôm Preservation Foundation. Hội Bảo tồn di sản chữ Nôm giữ mọi bản quyền |
|||||||||||||
