| |
|
|
Người soạn cuốn Giúp đọc Nôm và Hán Việt (GĐNVHV) là Anthony
Trần văn Kiệm, một linh mục Thiên Chúa giáo hiện đương
phục vụ xóm đạo gồm cả những người nói tiếng Anh cả những người
nói tiếng Việt gọi là họ Saint Patrick, ở Seadrift, trên bờ vịnh
Mễ tây cơ tiểu bang Texas Hoa kì.
Ông là người làng Phát Diệm trong tỉnh Hà Nam Ninh, sinh ngày 31
tháng 12 năm 1920. Phát diệm là một đô thị nhỏ, nhưng khá nổi tiếng
vì có một ngôi nhà thờ đẹp, kiến trúc theo lối Á Đông, do Linh mục
Trần Lục xây lên năm 1891. Vị linh mục này không những có tài xây
cất, lại có lòng thương dân muốn cho người trong họ đạo theo đòi
bút nghiên cho bằng người, vì cho tới hồi bấy giờ dân có đạo không
được phép học chữ không có quyền được đi thi. Do đó, năm 1882, ông
đã thuyết phục được một người bạn thân, cũng là một cựu thần của
vua Tự Đức là tiến sĩ Nguyễn Tư Giản giũ bỏ mũ áo tìm về Phát diệm
mở trường dạy học. Trong số môn sinh có phụ thân của tác giả. Cố
nhiên môn học lúc ấy là Hán Việt và Nôm.
Khi tác giả tới tuổi cắp sách đến trường, thì Việt Nam đã bị nước
Pháp đô hộ từ lâu, và lớp trẻ ai cũng theo học Quốc ngữ hoặc Pháp
ngữ. Riêng Trần văn Kiệm lại được phụ thân dạy thêm môn Hán Nôm
tại nhà. Có thể nói ngay là cậu bé còn nhỏ tuổi quá khó hấp thụ
được nhiều cho dù người cha cố công giảng dạy, tuy nhiên rất may
là trong khi chập chững học Nôm Nho từ môn sinh của ông đồ Giản,
một vị tiến sĩ cựu học, cậu đã được phụ thân truyền cho phương pháp
giúp tự học Hán Nôm.
Thực vậy, trong khi các ông đồ khác dạy môn sinh học thuộc lòng
chữ Hán, mỗi chữ mang theo một nghĩa, sắp đặt cho có vần điệu: Thiên
trời, Địa đất, Cử cất, Tồn còn… thì tiến sĩ Nguyễn Tư Giản, thuộc
một gia đình thâm Nho, nhiều cha ông có tên trong Văn miếu, dặn
bảo học trò phải đếm từng nét chữ, nhìn nhận mấy cụm nét năng gặp
tức là mấy bộ gốc; viết các nét cho trúng cựa, lại giảng rõ một
chữ thường có nhiều ý nghĩa… Tóm lại ông giúp học trò phân tích
Hán tự theo Tự điển Khang Hi, một cuốn sách lúc bấy giờ tại Việt
Nam ít có ai biết tới.
Có mớ kiến thức căn bản như thế rồi, lại được mấy ông cử nhân gặp
gỡ sau này chỉ dẫn thêm, linh mục Trần Văn Kiệm vừa theo học tân
học (ông đỗ Tú tài Pháp năm 1940-1941 tại Hà nội, BS Hoá học năm
1951 tại Hoa kì, MS Lí học năm 1952, rồi học thêm hai năm Quantum
Mechanics cũng tại Hoa kì; ngoài ra ông còn phiên dịch bộ Tân Ước
từ tiếng Hi lạp ra tiếng Việt), ông vừa âm thầm nghiên cứu Hán Nôm.
Độc giả có thể theo rõi tiến trình từng giai đoạn trong cuốn GĐNVHV
phát hành mỗi lần với nhiều bổ cứu vào các năm 1989, 1997, và 1999,
với các chữ tượng hình Nôm Nho tự tay ông viết. Tới năm 2002 sau
khi thấy công trình đã thành hình, ông liên lạc với Vietnamese
Nôm Preservation Foundation do giáo sư John Balaban thuộc đại
học North Carolina điều khiển, và bản hội đã nhờ giáo sư Ngô Thanh
Nhàn thuộc đại học Nữu ước vùng với nhóm các chuyên viên Nôm Na
rải rác khắp hoàn cầu đã nhận in lại sách với các chữ Nôm Nho viết
bằng điện toán.
Tiểu sử linh mục Trần văn Kiệm chứng minh một điều: Ai biết Việt
ngữ cũng có thể tự học Nôm và Hán Việt, nếu cầm trong tay và biết
sử dụng một cuốn từ điển có cấu trúc như cuốn tự điển Khang Hi để
giúp họ phân tích nét chữ mà tìm các âm Hán Việt, đồng thời từ điển
lại cho đầy đủ các ý nghĩa của từng chữ để giúp họ chọn đúng ý nghĩa
phù hợp với bài văn.
Nguyện vọng của Vietnamese Nôm Preservation Foundation
là mong lớp trẻ có nhiều người lưu tâm tới Hán Nôm, rồi dùng cuốn
GĐNVHV như chiếc chìa khoá mở cửa vào kho tàng Hán Nôm hiện nay
còn nằm im lìm trong các thư viện Toà thánh Vatican, Paris, Lisbon
và Hà Nội.
Địa chỉ liên lạc:
St. Patrick Church
P.O.Box 934
Seadrift, Texas 77983 USA
Email: KVincentVN@aol.com
|
